Jum ta’ devozzjoni, tradizzjoni u storja fil-Knisja Konventwali tal-Lunzjata u San Duminku
Illum, il-Ħadd 4 ta’ Ottubru 2026, il-Birgu jerġa’ jingħaqad f’waħda mill-eqdem tradizzjonijiet reliġjużi marbuta mal-preżenza Dumnikana f’din il-belt storika, hekk kif tiġi ċċelebrata l-Festa tal-Madonna tar-Rużarju fil-Knisja Konventwali tal-Lunzjata u San Duminku.
Din il-festa ġġib magħha mhux biss espressjoni sabiħa ta’ fidi u devozzjoni Marjana, iżda wkoll wirt storiku li fil-Birgu għandu għeruq li jmorru lura għal sekli sħaħ. Fil-fatt, id-devozzjoni lejn il-Madonna tar-Rużarju fil-Knisja tal-Lunzjata hija dokumentata sa mill-ewwel nofs tas-seklu sittax.
Iċ-ċelebrazzjonijiet tal-lum jilħqu l-qofol tagħhom filgħaxija. Fil-5.30pm issir it-Talba tal-Għasar kantata, filwaqt li fis-6.00pm tiġi ċċelebrata Quddiesa Solenni mmexxija mill-W.R. Pirjol P. Aaron Zahra OP.
Fis-7.00pm imbagħad toħroġ il-purċissjoni mat-toroq tal-Birgu bix-xbihat devoti tal-Madonna tar-Rużarju u ta’ San Duminku. Il-purċissjoni tkun akkumpanjata mill-Banda Prince of Wales Own tal-Birgu, li matul il-mixja ddoqq innijiet Marjani. Il-Banda Prince of Wales Own, imwaqqfa fl-1891, ilha għal ħafna snin parti importanti mill-ħajja kulturali u mużikali tal-Birgu.
L-ewwel Fratellanza tar-Rużarju fil-Gżejjer Maltin
Il-festa tal-lum għandha sinifikat storiku partikolari minħabba r-rabta tagħha mal-Arċikonfraternità tas-Santissmu Rużarju fil-Knisja Konventwali tal-Lunzjata u San Duminku.
Il-Fratellanza tar-Rużarju tal-Birgu hija meqjusa bħala l-ewwel waħda tax-xorta tagħha f’Malta u Għawdex. Dokumenti storiċi juru li fil-bidu tal-1572 din kienet diġà teżisti, tant li tissemma f’testmenti li fihom tħallew legati lill-konfraternitajiet tal-Knisja tal-Lunzjata. Dan jindika li l-Fratellanza kienet diġà mwaqqfa fl-1571.
Dik is-sena tibqa’ marbuta b’mod qawwi mal-Battalja ta’ Lepanto tal-1571. Qabel il-battalja, il-Papa San Piju V kien ħeġġeġ lill-Insara sabiex jitolbu r-Rużarju, u wara r-rebħa l-qima lejn il-Madonna taħt dan it-titlu kompliet tinfirex b’qawwa kbira mad-dinja Kattolika. Fil-Birgu, iżda, id-devozzjoni lejn il-Madonna tar-Rużarju kienet diġà ilha preżenti għal snin twal.
Fil-fatt, dokumentazzjoni storika tindika li d-devozzjoni fil-Lunzjata tista’ tiġi rintraċċata sa mill-1540, meta saret għotja lill-Patrijiet Dumnikani sabiex fil-knisja jsir kwadru tal-Madonna taħt it-titlu tar-Rużarju. Aktar tard inbniet ukoll kappella ddedikata lill-Madonna tar-Rużarju, li kompliet issaħħaħ din id-devozzjoni fil-qalba tal-komunità tal-Birgu.
Għaldaqstant, il-festa li qed tiġi ċċelebrata llum mhijiex biss okkażjoni ta’ festa u devozzjoni. Hija wkoll kontinwazzjoni ta’ tradizzjoni ta’ aktar minn erba’ sekli u nofs, li torbot flimkien lill-Birgu, lill-Ordni Dumnikan, lill-Arċikonfraternità u lill-ġenerazzjonijiet ta’ devoti li tul is-sekli żammew ħajja l-qima lejn il-Madonna tar-Rużarju.
Illejla, hekk kif ix-xbihat tal-Madonna tar-Rużarju u ta’ San Duminku jerġgħu joħorġu fit-toroq tal-Birgu fost it-talb u d-daqq tal-innijiet Marjani, il-Birgu mhux biss ikun qed jiċċelebra festa — ikun qed ikompli jikteb kapitlu ieħor fi tradizzjoni antika li għadha ħajja sal-ġurnata tal-lum.Iċċekkjajt ukoll l-isfond storiku: is-sorsi Dumnikani u riċerka arkivistika jikkonfermaw b’mod partikolari l-importanza tal-Fratellanza tal-Birgu bħala l-ewwel Fratellanza tar-Rużarju fil-Gżejjer Maltin.
Share:WhatsApp
